خانه / مقاله و گزارش / مقاله / «ائویم»ین صدالاری/ آینور زرّینتاج؛ باکی‌دا نشر اولونان «ائویم» کیتابینین رئداکتورو
آینور زرینتاج

«ائویم»ین صدالاری/ آینور زرّینتاج؛ باکی‌دا نشر اولونان «ائویم» کیتابینین رئداکتورو

ائویم رقیه کبیری

 

رقیه کبیری‌نین «ائویم» کیتابی حاققیندا تاْثوراتلاریمدان

«ائویم!» کوره‌یینی دیوارلارینا سؤیکه‌دیکجه سنی قیزدیران، کولکدن، یاغیشدان، گونشدن سیغیندیغین، سئودیکلرینین شکیللرینی دوزدویون، گونشین هر سحر پنجره‌دن شوعالاری ایله سنینله اویناشیب اویاندیردیغی مرهم یئر.
«ائوین!» کورکلرینی سویوق دیوارلارینا دایادیقجا جییرلرینی یاندیران، نفسینی ایچینه چکدیکجه تنهالیغینی دریندن آندیران، گؤزلرینی دمیر بارماقلیقلاریندان حسرتله ماوی سمایا زیلله‌ییب گونشده دوغمالارینین سیماسینی آختاردیغین یاد مکان.
«رقیه کبیری»نین ایرانین اَن بؤیوک حبس‌خاناسی اولان ائوینده حبس اولونموش گنج قادینین حیاتیندان بحث ائدن «ائویم» کیتابینی اوخودوقجا، ائویمین ایچینده منی تنهالیق پرده‌سی بورویوردو. صحیفه‌لردن قادینین اینیلتیلری، حسرتی، چکدیگی ظلم بوتون بدنیمه هوپوردو. بعضاً ده اؤزومو اونون یئرینده، زیندانین تَن اورتاسیندا، سویوق دؤشمه اوزرینده چیلپاق تصور ائدیردیم.
زیندان! تورپاق اوزرینده متین آددیملارلا آیاقلارا وورولان قانداللارین مسکنی! زیندان! سرحدسیز ایده‌آلارلا یارادیجیلیغین تام عالی زیروه‌سینده سوسدورولان اینسان سسلری! زیندان! کؤله‌لیگه آلیشمامیش آزاد روحلارین بویوندوروق آلتینا سالیندیغی قارا زیرز‌می!

رقیه کبیری

و بو زیرزمینین تام اورتاسیندا هله عؤمرونون باهار چاغلاریندا، یاشیل چمنلیکلرده سئوگی چرپلنگلرینی اوچورداجاق گنج بیر قادین دیز اوسته چؤکوب. مؤلیف اثرین قهرمانینین بوتون خاطیره‌لرینی بیر زیندان اوتاغینین هوجره‌سینه توپلاییب. اینسان تنهالیقدا داها چوخ کئچمیشینی آنیر. رقیه‌نین قهرمانی اؤز سئچیمینه، سیاسی ایده‌لوگییاسینا گؤره حبس اولونان گنج قادیندیر. آنجاق کیتابدا اونون سیاسی فعالیتیندن داها چوخ، قارانلیق و سویوق زینداندا کئچیردیگی حیسلری عکس اولونوب. اثرده تاثیرلی مقاملاردان بیری چیراق، چؤرک و گوزگونون قارشیلاشدیریلدیغی یئردیر. «گوزگوسوز گونلرینین خاطیرینه، اؤلنه قدر گوزگویه آند ایچه‌جک. گوزگو چیراق کیمی یانماسا دا، چؤرک کیمی دویورماسا دا، گوزگودور. آچیق-آیدین یالانچی دونیانین دوشمنیدیر. ایچینده نه باش وئریرسه، اوزونه یانسیداجاق. گوزگو چاتلاییب سینیرسا، اونو دا اؤزونده سیندیراجاق. قارانلیقدا قارانلیق کیمی پارلایاجاق، ایشیقدا ایشیق کیمی. سو کیمی صافدیر، آیدیندیر گوزگو…»
عقیده‌سی اوغروندا موباریزه آپاران شخصلر همیشه گوزگوده‌کی عکسلرینی خاطیرلادیرلار. اونلار نئجه‌دیرلرسه، عکسلری ده اوجوردور. گوزگو بیر سیمانی گؤستریر. حقیقتی! محبوس قادین آج و قارانلیقدا قالدیغی حالدا بیر گوزگویه احتییاج دویور. بلکه اؤزونون صافلیغینی، بکارتینی، لیاقتینی گؤز-گؤزه گؤروب توختاسین دئیه. آنجاق قارانلیق زیندان هوجره‌سینده اونا اؤزونو گؤستره‌جک هئچ بیر شئی یوخدور. بو زامان او، سویو خاطیرلاییر. کونجده‌کی اونیتازدا (توالت فرنگی) اولان سویو. آخی سو دا شففافدیر. هر نه قدر بولانسا دا، او گؤستریلن هر بیر شئیی عکس ائتدیریر. آنجاق قادین یانیلیر. بو سو سیستئمین اؤزو کیمی چیرکابلیغی عکس ائتدیریر. معده بولانتیسیندان دیکسینیب کنارا چکیلیر. بس قاشیق؟! مگر او، یئمک یئدیگی قاشیقداکی عکسینه باخا بیلمزمی؟ یوخ، اونودوب. او آرتیق قابینی قاشیق قاریشیق نظارتچییه تحویل وئریب…
«ائویم»ین موثبت طرفی بیر ده اوندادیر کی، قهرمانیمیز تئز-تئز مطالعه ائتدیگی کیتابلاری خاطیرلاییر. ویکتور هوگودان، صمد بهرنگیدن، ماکسیم گورکیدن بنزتمه‌لر وئریر. بو بنزتمه‌لرله سانکی ایچینده‌کی اؤزو ایله دانیشیر. اونلار ایکیسی ده عئینی آندا سویوقدان تیتره‌ییرلر. مؤلیف بو سطیرلری گؤزل ایضاح ائدیر: «اؤزلوگو ده اؤزو کیمی اوشویور. اؤزو ایله ایچ-ایچه یوماق کیمی تورپاق ایی وئرن آدیالی (پتو) کورکلریندن باشینا چکیر. سویوق اؤزویله اؤزلوگونو بیرلشدیریب. ایکیسی ده شاختادان دونوب سوسوبلار».
«کنوت هامس»ونون «آجلیغ»ینی اوخویاندا دا عئینی حیس لری کئچیرمیشدیم. سانکی قهرمان من اؤزوم ایدیم. دئییرلر، یاخشی اثرلر او اثرلردیر کی، سنی قهرمانینین حیاتینا هوپدورور، اوخودوقجا اطرافینداکی زامان دایانیر و سنین زامانین کیتابداکی حایدثه‌لرین جریان ائتدیگی آن اولور. بیر ده سون صحیفه‌ده سانکی رئاللیغا قاییدیرسان. آما بؤیوک تاْثوراتلا، کیملیگین دییشمیش، بؤیوموش حالدا…
رقیه کبیری‌یه «ائویم»ده یاشاتدیردیغی گونلر اوچون تشککورلر. هر گاه کی، رئال دا «ائوین»ین ساکینی اولماغی آرزولامازدیم…

این مطلب هم بخوانید

ناهید

کؤچری قادین‌لار؛ حیاتین یارادیجی‌لاری/ ناهید نقی‌زاده

مهاجرت و زنان سانکی ایل‌لردیر سنی تانییرلار. گؤروشون ایلک آن‌لاریندا بئله محبت‌لی داورانیش‌لاری اون‌لارلار هر‌هانسی …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *