خانه / مقاله و گزارش / مقاله / «میرّا آغاجی‌نین کهربا گؤزلری» ایله…/ آینور زرّینتاج

«میرّا آغاجی‌نین کهربا گؤزلری» ایله…/ آینور زرّینتاج

بوتون قول‌لار اؤز صاحیب‌لرینه بنزمک ایسته‌ییر

بعضن ائله اثرلر اولور کی، اونلاری اوخودوقجا ایچینه هوپور، سؤزلرین آراسیندا اَری‌ییر، صحیفه‌لرین ساکینینه چئوریلیرسن. باخ بو زامان بو او دئمک‌دیر کی، اثر سنی اودور. اثر سنی اؤزونه چکیر، قانینا قاریشیر.

یازیچی «رقیه کبیری»نین «میرا آغاجی‌نین کهربا گؤزلری» اثرینی ایلک دفعه رداکته‌یه باشلایاندا ندنسه جمله‌لری باشا دوشمک چوخ آغیر گلیردی. بیراز دا دیل فرقلی‌لیگینده‌کی ایفاده‌لر زامان آلیر، اثرین مغزینی تام منیمسه‌مه‌ییمه مانع اولوردو.

مر آغاجی

من صحیفه‌لری اودوردوم. حلقوموم‌دا ایلیشه-ایلیشه اولسا دا، جمله‌لری طراح‌لاییر، آذربایجان دیلی‌نین قراماتیکاسینا اویغونلاشدیریردیم. آنجاق کوررکته(تصحیح) زامانی آرتیق قارشیمدا تامام باشقا بیر اثر وار ایدی. بو اینسان‌نین داخیلی دونیاسی‌نی اؤزونده احتیوا ائدن (شامیل اولان) سوسیال-پیسیخولوژک بیر اثر ایدی.

حادیثه‌لرین گئدیشاتیندا کئچمیش ایله گلجک بیر-بیرینه قاریشمیش، بیر-بیرینین کابوسونا چئوریلمیشدی. سانکی بؤیوک بیر بورولغانین مرکزینده، زامانلارین قاریشیق نقطه‌سینده ایدین. سیز یقین کی، «صمد بهرنگی»نین «بالاجا قارا بالیق» ناغیلی اثرینی اوخوموسوز.

بیر اوره‌ک کشف ائتمه‌یه چالیشیر، آختاریر، چیرپینیر، چالیشیر، مانع‌لرله قارشیلاشیر، اما اوسانمیر و کیچیک بیر چای‌دان بؤیوک دریانین باغرینا یول آچیر. آنجاق «میرا آغاجی‌نین گؤزلری»نده بیز بونون عکسینی گؤره‌جه‌ییک.

بیر اینسان چالیشیر، چیرپینیر، اوشاقلیغینین آرزولارینی فورصت دوشدویو آنداجا رئال‌لاشدیرماغا چالیشیر. آنجاق نه باش وئریر؟! بو آرزولار بالاجا قارا بالیغین آزادلیق آرزولاری دئییل، بیر جلادین ایچینده هوپوب قالمیش، کؤرپه‌لیکدن حیاتی‌نین هدفینه چئویردیگی دیدیب- پارچالاماق ایسته‌یی‌دیر. و او بو آرزولارلا اؤزونون جلادینا چئوریلیر.

اثرین قهرمانی، خیالی نیواک اؤلکه‌سینین وطنداشی پولکوونیکین (سرهنگ) سوسیال-پیسیکولوژی پورترئتی مولیف طرفیندن چوخ اینجه‌لیکله ایشله‌نیب حاضیرلانمیشدیر. پولکوونیکین آرزوسو گیلیوتینین(گیوتین) عکسینده اؤزونو کلاسیک دؤورون جلادی کیمی گؤرمک‌دیر.

بو اونون اوچون بیر گوج‌دور. اؤزونو تصدیق، آرزولاری‌نین رئال‌لاشماسی و شخصیت کیمی فورمالاشما تظاهورودور. آنجاق او اؤزونو جلادلیغین درینلیکلرینه سوروکله‌دیکجه تنهالاشیر. آرزوسو اونو خیانتکارلیق‌لا حاکیم‌لیگی الینه کئچیرن بیر دلالین قولونا چئویریر.

لاکین او بونو حیس ائتمیر. اینسانلیقدان اوزاقلاشدیقجا، سیرداشلاری حیطده اکدیگی میرا آغاجی و دام آلتیندا ساخلادیغی دیلسیز-آغیزسیز گؤیرچینلر قالیر. پولکوونیک اؤلومونه قرار وئردیگی هر آدامین جانسیزلاشان بدنی ایله بیرگه ایچینده‌کی اینسانلیق آغاجی‌ندان قیریلیب یئره توکولن یارپاقلارا فیکیر وئرمیر.

روحسوزلاشیر، مطیع‌لشیر و قفیل‌دن داخیلی دونیاسینداکی ظلمت‌ده باش قالدیران وحشی بیر ییرتیجی‌نین اونون ایچیندن داغیتدیغینین شاهیدی اولور. اثرده بئله بیر حیس وار:

«پولکوونیک همیشه حیس‌لرینه غالیب گلن بیر اینسان ایدی. عاغلینا دا گلمزدی کی، بیر گون حیس‌لری‌نین الینده عاجیز قالار. آنجاق ایندی ایستی صحرادا سوسوز قالمیش آدام کیمی ایدی. آز قالیردی اؤزوندن ایختیارسیز باغیرا. نئجه اولورسا اولسون، بیر یول تاپیب ایچینده‌کی جاناوارین سسی‌نی کسمه‌لی ایدی»

جمعیت اینسان‌لارین بیرگه یاشادیغی بیر یاشاییش طرزی‌دیر. شعورلو، مسئولین و عهده‌لیکلری‌نی برابر بؤلوشن فردلرین بؤیوک بیر عاییله‌سی. و بو عاییله‌یه خیانت ائدن هر کس مطلق شکیلده اوندان تجرید اولونور. اؤزو ایسته ده، ایستمه‌سه ده. بیزیم اثرین قهرمانی اؤزونو آرزولاری نامینه جمعیت‌دن تجرید ائدن قهرمان‌دیر.

اثرین سونوندا پولکوونیک تنهالیغیندا اؤزونو ایتیرمک اوچون یاغیشین بوتون ایزلری سیلدیگی بیر واختدا گئجه‌نین ظلمتینده یوخ اولور.

این مطلب هم بخوانید

نیگار خیاوی

سنت، مدرنیسم و نیگار خیاوی / ناصر داوران

سنت مدرنیسم و نیگار خیاوی ایندییه‌دک دؤرد کتاب شعرینی اوخویا بیلمیشیک. گونئی آذربایجان قادین شعریمیزی …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *